senet nasıl düzenlenir

Senet nasıl düzenlenir yazımıza hoşgeldiniz. Ticari yaşamda ve hatta günlük hayatta en çok duyduğumuz hukuki terimlerden biri de senettir. Genelde olumsuz senaryoların içinde geçse de senetler aslında borç ilişkisinin iki tarafının da haklarını koruyan bir kıymetli evraktır. Senet nasıl doldurulur sorusunun cevabından, ödeme günü ve vadeye ilişkin detaylara; düzenleme tarihinin öneminden geçersiz senetlere kadar birçok konuyu irdelediğimiz yazımızı okuyarak senet nasil doldurulur kolaylıkla öğrenebilirsiniz:

Senet nedir?

Senet kavramının hukuki platformdaki en basit tanımlamasını yapacak olursak senedin, bir kişinin ödemek veya yapmakla yükümlü olduğu borcu belgelemek ve teminat altına almak için en az iki kişi arasında imzalanan kıymetli evrak olduğunu söyleyebiliriz. Ticari işlerde borcun borçlu tarafından belirlenen vade gününde ödeneceğini vaat eden bir evrak görevi gören senet, bu anlamda alacaklının hakkını icra yoluyla aramasının da yolunu açan yazılı bir teminat niteliği taşır. Yani senet en az iki kişi arasında bir borç ilişkisi kuran ve bu ilişkiyi yasal zemine oturtan resmi bir belgedir.

Borçlu için ödeme yükünü belgeleyen ve böylelikle de alacaklının alması gereken ödeme kalemini güvence altına alan borç senedinin resmiyet kazanması için bazı temel (kurucu) unsurlara ihtiyaç vardır:

  • Öncelikle senet düzenlenirken borçlu ve alacaklı olmak üzere iki taraf gerekir. Borçlu senet üzerinde yazılı olan borç bedelini ödemekle yükümlü kişiyi ifade ederken, alacaklı ise borç bedelini tahsil edecek tarafı ifade eder.
  • Senet kurulurken üzerinde mutlaka tarafların isimlerinin eksiksiz olarak yazılması gerekir
  • Ödeme yeri, ödeme tarihi; borcun toplam ne kadar sürede / kaç taksitle ödeneceği (vade) ve ödeme şekli gibi koşulların senet üzerinde belirtilmesi gerekir
  • Senet üzerinde mutlaka düzenleyen kişinin adı ve imzası bulunmalıdır

Poliçe, bono ve senet aynı şeyi mi ifade eder?

Senet düzenleme söz konusu olduğunda bu kavram ile birlikte poliçe ve bono gibi terimleri de duymaya başlarız. Bambaşka şeyler ifade ediyormuş gibi görünse de aslında bono ve poliçe terimleri de senetlerden çok da bağımsız kavramlar değil. Bono ile başlamak gerekirse iki taraf arasında düzenlenen ve üzerinde yazan miktarın belirli bir süre sonunda ödeneceğini bildiren bir kıymetli evrak türüdür. Bono aynı zamanda “emre muharrersenet” olarak da anılır.

Poliçe ise belirli bir kişi emrine, diğer bir kişiye verilen ödeme yetkisini kapsayan bir senettir. Poliçenin basit senetlerden en büyük farkı üç taraflı ilişkiyi düzenleyen bir senet tipi olmasıdır. Yani poliçelerde senedi düzenleyen keşideci, bir kişiye borçlu iken diğerinden ise alacaklıdır.

Senet nasıl doldurulur?

Gelelim senet nasıl doldurulur sorusunun cevabına… Bu sorunun cevabını vermek çok önemli çünkü senet doldurma işlemi bazı şekil şartlarına uygun olmadığı için vatandaşın mağdur olmasına yol açabiliyor. Öncelikle geçerli senet örnekleri nereden edinilir onu öğrenmekte fayda vardır. Matbu yani basılı halde kullanıma sunulan bir boş senet örneği edinmek için semtinizde bulunan bir kırtasiye dükkanının yolunu tutabilirsiniz. Sonraki aşamada yapmanız gereken ise boş senet örneğini kanunca belirlenen usullere göre doldurmaktır. Ancak bilmeniz gerekir ki senet düzenlerken kanunca zorunlu kılınmayan ancak uygulamada vazgeçilmez olan bazı teamüller de mevcuttur.

Öncelikle düzenleyeceğiniz senet örneği üzerine borç / alacağa konu olan ödeme tutarını Türk lirası cinsinden belirtmeli ve rakam üzerinde sonradan bir oynama yapılmaması için bir takım önlemler almalısınız. Örneğin 1500 TL tutarındaki bir senet için senet örneğinin en üst orta kısmında yer alan Türk Lirası hanesinin altında kalan boşluğa #1500TL# yazılması gerekir. Daha sonra alt kısımda kalan detaylı açıklamaya kısmına ise bitişik şekilde –Binbeşyüz- yazılması senet üzerinde yapılması muhtemel olan rakamsal manipülasyonların önüne geçmeye yardımcı olacaktır. Yine detaylı açıklama kısmında küsurat için bırakılan alanı doldurmak ya da küsurat yoksa bu alana çizik atmak da mağduriyet yaşanmaması adına önemlidir. Tüm bunların yanı sıra eğer senede konu teşkil eden borç Türk lirası cinsinden değilse ilgili para biriminin muhakkak açıkça belirtilmesi gerekir.

Basit bir senet nasıl düzenlenir sorusunun cevabını arayanlara, avukat ve mali müşavirlerin önemle öğütledikleri bir diğer konu da vade ve tarihlerde hata yapılamamasıdır. Örneğin senet vadesi 23.03.2021 olarak belirtildiyse, herhangi bir kafa karışıklığına mahal vermemek için alt kısımda bu vadeyi 23 Mart 2021 şeklinde yeniden yazmak gerekir. Eğer senede konu olan borçta bir kefalet ilişkisi varsa yani borçlunun bir kefili bulunuyorsa, senet üzerinde kefilin tam adının ve imzasının doğru ve eksiksiz şekilde yer alması gerekir. Çünkü olası bir ödeme aksaması durumunda alacaklı, borcunu ikinci borçlu konumunda olan kefilden sorma hakkına sahiptir. Bir diğer konu da eğer taraflar arasında birden fazla borç / alacak kalemi varsa ve bu borçlara ilişkin birden fazla senet düzenleniyorsa, bu durumda senetleri tek tek numaralandırmak ve ayrı ayrı imza etmek gerekir. Böylece hangi borcun hangi senet ile belgelendiği ve ne zaman / ne şekilde ödeneceği karıştırılmamış olur. Ayrıca senet ödemelerinden doğacak uyuşmazlıklarda her senet için ayrı ayrı işlem yapılabileceği için, alacaklı açısından tahsilat takibi kolaylaştırılmış olur. Senet doldurma ve düzenleme konusunda gözden kaçırılmaması gereken diğer zorunlu hususlar da şu şekildedir:

  • Senet üzerinde imza (düzenleme) tarihi mutlaka yer almalıdır. Çünkü bu tarih borcun doğduğu tarihi ifade ettiği için icra takipleri için vazgeçilmez bir dayanak oluşturur.
  • Senet üzerine ödeme tarihi yazılması Türk Ticaret Kanunu‘nca zorunlu değildir.
  • Adi senetler borçlunun el yazısı ile doldurulmalıdır.
  • İki nüsha olarak düzenlenecek senedin kopyası borçluda, aslı ise alacaklıda kalmalıdır.
  • Senet imzalanmadan önce iki tarafın da senet üzerindeki bilgileri iyice okuyup mutabık kaldıklarını karşılıklı olarak bildirmeleri gerekir.
  • Senet tahsilatı yapıldıktan sonra özellikle imzanın bulunduğu alanın ortadan yırtılması ve kalan kısma “Bedeli ödenmiş / tahsil edilmiştir” ifadelerinin yazılması şarttır.
  • Senede konu olan borcu öderken – ister banka yoluyla ister elden- mutlaka ödemenin hangi senede ilişkin olduğunu deklare eden açıklamalı bir makbuz alınması gerekir.
  • Konu ne olursa olsun karşı tarafa asla imzalanmış boş senet verilmemelidir.
  • Borç – alacak ilişkisi bitmiş bile olsa, güvenlik nedeniyle ödenmiş senet veya senetlerin ve özellikle de ödeme makbuzlarının bir süre daha muhafaza edilmesi önemlidir.

Senetle ev satın alınır mı?

Günümüzde gayrimenkul satışlarında genelde banka kredisi ile taksitlendirme veyahut peşin ödeme gibi yöntemler tercih edilse de, senet ile ev / gayrimenkul satışı yapan kişi ya da kurumlar da mevcuttur. Bireysel konut finansmanı sağlayan bu şirketler faizsiz taksit ve peşinatsız konut edindirme gibi vaatlerde bulunurlar. Ancak senet ile konut almaya girişmeden önce son derece titiz ve dikkatli bir araştırma yapmakta her zaman fayda vardır. Eğer sizin de böyle bir niyetiniz varsa bazı noktalara özellikle temkinli yaklaşmanız gerekir:

  • Öncelikle senetle satışa sunulan evin inşaat halinde olmamasına yani tamamlanmış – anahtar teslim bir ev olmasına dikkat edin
  • Finansman firması tarafından her senet için belirlenmiş masrafları önceden öğrenin. Çünkü bu masraf kalemleri uzun vadede konut kredisi faizlerinden biri daha pahalıya patlayabilir
  • Senet imzalamadan önce güvendiğiniz bir avukat nezaretinde detaylı bir satış sözleşmesi hazırlayın ve bu sözleşmeyi mümkünse noter huzurunda imza edin
  • Sözleşme ve senetlerde yer alan ödeme günü ve detayları açıkça belirttiğiniz gibi evin anahtar teslim ve tapu devri tarihini ve mücbir sebep maddelerini de baştan netleştirin.

Senet icraya nasıl verilir?

Ödeme günü gelmesine rağmen tahsilatı yapılamayan bir senet, tüm sözlü uyarılara rağmen borçluyu harekete geçirmiyorsa alacaklı için icra kanalı ile tahsil yolu açılır. Bu aşamada alacaklı senette yazılan yetkili mahkeme ve icra dairesine başvurarak ilamlı icra takibi başlatabilir. Ve icra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir. Eğer borçlu borcunu 5 gün içinde ödemez ise icra takibi kesinleşir ve senede konu olan borcun tahsili icra dairesi kanalı ile yapılır. Eğer 5 günlük sürede borçlu borcuna itiraz ederse itiraz incelenir ve bu aşamada takip durur. İtirazın haklı bulunması takibi ortadan kaldırabilir. Yine borçlu borca itiraz etmese de tebligatı yapan icra dairesine müracaat ederek borcu için taksitlendirme talep edebilir.

İcraya konan senedin geçerlilik süresi ne kadardır?

Türk Ticaret Kanun’nun 2011 tarihinde yürürlüğe giren ilgili maddesi uyarınca senet imzalayarak borçlanılmasının ardından vade tarihinin üzerinden 3 yıllık bir süre geçtiğinde zaman aşımından bahsedilebilir. İcra takiplerinde yani icraya konmuş senetlerde ise bu süre Borçlar Kanunu’nda yer alan 10 yıllık genel zaman aşımı süresine tabi tutulabilir.

Senet doldurma malen ne demek?

Eğer düzenlenen senet üzerinde “malen” ifadesi yer alıyorsa bir mal teslim alındığı, borçlu tarafından ikrar edilmiş demektir. Bu durumda alacaklının teslim ettiğini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Malen yazılı senetlerde yazılı ikrarın aksini yani malın teslim edilmediğini kanıtlama yükü borçluya aittir.

Senet örneği nereden alınır?

Günümüzde senet ornekleri, koçan halinde kırtasiye ve fotokopi dükkanlarında kolaylıkla bulunabilmektedir. Ancak böyle bir dükkana erişiminiz olmadığı durumlarda senedin asli unsurlarını içermesi koşulu ile kendi senet evrakınızı hazırlayabilirsiniz. İnternette yapacağınız basit bir arama ile senedin üzerinde yer alması gereken bilgi ve haneleri öğrenebilirsiniz.

Senet nasıl geçersiz olur?

Yukarıda belirttiğimiz 3 yıllık zaman aşımı süresinin yanı sıra senetlerin geçersiz sayıldığı başka durumlar da vardır. Örneğin senet üzerindeki temel içeriklerin (borçlu ismi, imzası, borç miktarı gibi) yazılmaması ya da imzanın aslına uygun şekilde atılmaması senetlerin iptal edilerek geçersiz kılınmasına yol açabilir. Yine üzerindeki bilgilerin okunamayacağı derecede zarar görmüş, ıslanmış veya bütünlüğü bozulmuş senetlerde de geçersizlikten bahsedilebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here