emlak vergisi

Emlak sahibi olmak insana hayata dair önemli güvenceler sağlasa da bazı yükümlülükleri de beraberinde getiriyor. Örneğin yıllarca çalışıp bir yandan da tasarruf yaparak satın aldığınız emlakla ilgili olarak devlete bir takım vergi ve harçlar ödemeniz gerekir. İşte bu yükümlüklerden biri de emlak vergisi ödemeleridir. Emlak satın aldıktan sonra ilgili belediyeye beyanda bulunarak vergi mükellefi olunması gereken bu yıllık vergi hakkında bilmeniz gereken en önemli hususları sizler için derledik:

Emlak vergisi nedir?

Emlak vergisi (İngilizcedeki karşılığı ile property tax) sahip olunan tüm taşınmazlar için devletin gayrimenkul malikinden yıllık olarak tahsil ettiği vergi türüne verilen addır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde yer alan tüm binalar, 1319 Sayılı Emlak Vergisi Kanunu hükümlerine bağlı olarak bina vergisine tabi tutulmuştur. Yine Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde yer alan tüm arsa ve araziler de aynı kanunun hükümlerine dayanarak arazi vergisine tabi tutulmaktadır. Sürekliliği olan yani emlak sahibi oldunan süre boyunca ödenmesi gereken emlak vergisi, tapu sahiplerini bağlar ve her yıl düzenli olarak tahsil edilir. Emlak vergisi tutarı, asgari rayiç değerler üzerinden hesaplanması sebebiyle her yıl değişebilir. Bunun yanı sıra emlak vergisi oranları konut, arsa ve arazi ya da işyeri olmak üzere taşınmazın özelliğine göre de değişiklik gösterir. Emlak vergisi temelde iki ana gruba ayrılır: Arazi ve bina vergisi olarak ikiye ayrılan emlak vergilerinden arazi vergileri arsa, tarla ve benzeri taşınmazları kapsarken bina vergisi grubuna giren taşınmazlar konut, rezidans, işyeri gibi bir arsa üzerine inşa edilmiş yapılardır.

Türkiye’de emlak vergisinin tarihçesi

Öncelikle belirtmek gerekir ki “servet vergisi” olarak da anılan emlak vergisi, tarihin en eski vergi türlerinden biridir. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi piramidinin en temel unsuru olan barınma ihtiyacının ve bunu takiben yaygınlaşan kişisel mülkiyet edinme eğilimi ile birlikte kişiler ve devletler (ya da o dönemki düzensiz siyasi yapılar) arasında doğan ilk vergilendirme ilişkilerinden biri de doğal olarak emlak vergisi olmuştur. Öyle ki bilinen en eski emlak vergisinin milattan önce 2000’li yıllarda Çin İmparatorluğu döneminde uygulandığı düşünülüyor.

Yaşadığımız Anadolu coğrafyasında emlak vergisinin şu anki haline gelmesi adına ilk adımlar ise Osmanlı Devleti döneminde atılmıştır. 1876 yılında ilan edilen Meşrutiyet Anayasası ile kanuna dayalı kurumsallaştırılmış bir emlak vergisi sistemine geçen Osmanlı, bu anlamda uzun yıllar boyunca feodal yönetimlerin etkisi altında kalan birçok Avrupalı devlete de örnek olmuştur. Kısaca özetlemek gerekirse cumhuriyet öncesi dönemde 1863 tarihli Emlak Vergisi ve 1910 Tarihli Musakkafat Vergisi Kanunu şimdiki emlak vergisi sisteminin temellerini atmıştır. Cumhuriyetin ilanından sonra yeniden şekillenen Türk Vergi Sistemi, dolaylı vergiler konusunda yapılan detaylı çalışmalarla VUK (Vergi Usul Kanunu)na imza atmıştır. 1940’lardan 1970 yılına kadar bina ve arazilerden iki farklı tip vergi alınmasıyla düzenlenen bu alan, 1970 yılında uygulamaya konan emlak vergisi ile tek bir çatı altına alınmıştır. Modern anlamda emlak vergisinin matrahı, vergi mükellefi tarafından beyan edilen taşınmaz malın değeri olarak alınmaktadır.

Emlak vergisi nasıl ve hangi kurumlara ödenir?

Vergi mükellefinin ödemekle yükümlü olduğu yıllık emlak vergisi bedeli tek seferde veya iki taksit halinde ödenebilir. Belirlenen bu dönemler içerisinde ödeme yapılmadığı durumda emlak vergisinin ana tutarına gecikme zammı uygulanır. Bu zammın oranı aylık yüzde 40’tır.

Günümüzde tüm vergi borcu ödeme işlemlerinde olduğu gibi emlak vergisi de hem fiziksel hem de dijital kanallar aracılığı ile ödenebiliyor. Dilerseniz emlak vergisi ödemek ile ilgili başvurabileceğiniz yolları aşağıda madde madde anlatalım:

Taşınmaz malın kayıtlı olduğu belediyeler aracılığıyla ödeme

Yukarıda da belirttiğimiz gibi bir taşınmaz mal edindikten sonra devlet size tapu belgeniz üzerinden ulaşarak otomatik olarak vergi tarh etmez. Yani taşınmaz mal edinmek sizi kendiliğinden emlak vergisi mükellefi yapmaz. Emlak vergisi mükellefi olabilmek için ilgili belediyeye giderek edindiğiniz bina (konut/ iş yeri) ya da araziyi beyan ederek emlak vergisi kaydınızı oluşturmalısınız. Emlak vergisi mükellefi olmak için taşınmanızın sınırları içinde bulunduğu belediyenin ilgili dairesine aşağıdaki evraklarla müracaat etmeniz gerekir:

  • Tapu fotokopisi
  • Bina için verilmiş yapı kullanma izninin (iskan) fotokopisi
  • Binanın detaylı adresi (mahalle, sokak ve kapı numarası)
  • Mükellefin ikamet ve arsa işyeri adresi
  • Mükellefin Vergi numarası ve Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası

Bu işlemin ardından emlak vergisi ödemenizi, belediyelerin emlak vergisi tahsil bürolarından vezneler üzerinden gerçekleştirebilirsiniz.

Taşınmaz malın bulunduğu belediyelerin anlaşmalı olduğu bankalara ödeme

Eğer belediyeye gitme imkanınız yoksa ya da o sırada farklı bir bölgede bulunuyorsanız belediyenizi arayarak emlak vergisi için anlaşmalı bankaları sorabilirsiniz. Hatta bu bilgiyi belediyenin internet üzerinde aktif olan resmi web sayfası üzerinde de bulabilirsiniz. Anlaşmalı banka / bankaları öğrendikten sonra yapmanız gereken ise dekonta açıklama yazdırarak emlak vergisi ödemenizi gerçekleştirmektir. Bu vergi borcu ödemesi işleminin yine anlaşmalı bankaların internet şubeleri üzerinden de gerçekleştirilebileceğini de hatırlatmadan geçmeyelim.

E-Devlet aracılığı ile ödeme

Size özel oluşturulan E-Devlet şifreniz ile E-Devlet Kapısı’na bağlanarak, bu dev platform üzerinden erişebileceğiniz internet vergi dairesi menüsü üzerinden emlak vergisi borcunuzu sorgulayabilir ve ödemenizi hiç yorulmadan bu internet platformu üzerinden en güvenli şekilde tamamlayabilirsiniz. E-Devlet üzerinde bulunan internet vergi dairesi menüsünden yapılan vergi borç ödeme işlemlerinin aynı gün sisteme geçtiğini de hatırlatmak isteriz.

PTT şubeleri aracılığı ile ödeme

Eğer internet bankacılığı ya da E-Devlet hizmetlerini aktif olarak kullanamıyorsanız ve ilçe belediyenize uzak bir konumda bulunuyorsanız emlak vergisi ödemeleri için telaşlanmanıza hiç gerek yok. Çünkü Türkiye’nin 80 ilinde ve neredeyse her ilçesinde bulunan PTT şubeleri, emlak vergisi ödemeleri için yetkilendirilmiş resmi bir kurumdur. Size en yakın konumda bulunan PTT şubesine gittikten sonra gişe görevlisine vergi mükellef numarası ve TC kimlik numaralı kimliğinizi ibraz ederek, emlak vergisi ödemenizi birkaç dakika için kolaylıkla halledebilirsiniz.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ‘nın web sitesinden ödeme

Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı bir kamu kurumu olan, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), emlak vergisi ödemeleri için yetkilendirilmiş kuruluşlar arasında yer alıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bulunduğunuz ildeki ofisine giderek emlak vergisi ödemesi yapabileceğiniz gibi GİB’in resmi sitesi üzerinden kredi kartınızla bile ödeme yapmanız mümkündür.

Emlak vergisi nasıl hesaplanır?

Emlak vergisi ile en çok merak edilen sorulardan biri de emlak vergisi borcunun nasıl ve neye göre hesaplandığıdır. Çünkü emlak vergisi hesaplamaları binanın / arazinin türüne, büyüklüğüne ve özelliklerine göre farklılıklar gösterir. Örneğin büyükşehir belediyeleri sınırları içinde kalan meskenlerde vergi oranı binde 2 iken, büyükşehir belediyesi dışında kalan meskenlerde bu oran binde 1 ile sınırlı tutulmuştur. Yine büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ve kalmayan arazilerde de oranlar meskenlerle aynıdır. Ancak arsalar söz konusu olduğunda büyükşehir sınırları içinde kalanlardan binde 6 nispetinde emlak vergisi talep edilirken, büyükşehir sınırları dışındaki arsalardan talep edilen emlak vergisi oranı binde 3’tür.

Emlak vergisi borcu nasıl öğrenilir?

Emlak vergisi borcu öğrenmek ve tebliğ eksikliği nedeniyle herhangi bir mağduriyet yaşamamak için bir PTT şubesine uğrayarak mutlaka şahsına özel bir E-Devlet şifresi edinmelisiniz. Böylece E-Devlet üzerinde yer alan internet vergi dairesi menüsüne tıklayarak emlak vergisi borcunuzu, varsa faizini ve ödeme periyotlarını anlık olarak takip edebilirsiniz. Bu yöntemin yanı sıra yaşadığınız yerde bulunan vergi daireleri ve taşınmazın bağlı bulunduğu belediyelerin ilgili ofislerine giderek de emlak vergisi borcunuzu kolaylıkla sorgulayabilirsiniz.

Kimler emlak vergisi ödemez?

Özel durumları nedeniyle emlak vergisi ödemekten kanunla muaf tutulan bazı vatandaşlar vardır. Yani aslında bu vatandaşlar kağıt üzerinde emlak vergisi mükellefi olarak görünseler bile kendileri için belirlenen emlak vergisi %0 olarak işlem görüyor. Emlak vergisi ödemeleri %0 oranında olan bu özel duruma sahip vatandaşlar ise emekliler, engelliler, gaziler – savaş malülleri, ev hanımları, hiçbir geliri olmayanlar ve şehit aileleri olarak belirtilmiştir.

E devletten Emlak vergisi nasıl ödenir?

E-Devlet Kapısı üzerinden emlak vergisi ödemek hem çok hızlı hem de güvenli bir yöntemdir. Bunun için PTT şubelerinden adınıza alacağınız şahsınıza özel E-Devlet şifrenizle sisteme giriş yapmanız gerekir. Daha sonra en üstte bulunan arama çubuğundan “İnternet vergi dairesi” menüsünü aratarak dijital vergi tahsilat kısmını bulmalısınız. Burada sizden istenen bilgileri girdikten sonra kredi kartı veya debit kart numaranızı girerek emlak vergisi ödemenizi 1 dakika içinde gerçekleştirebilirsiniz. Yine aynı E-Devlet şifrenizi kullanarak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sitesinde bulunan online tahsilat sistemini kullanarak da emlak vergi borcunuzu bir çırpıda ödeyebilirsiniz.

Emlak vergisi 2020 ne zaman?

2020 yılı için belirlenen emlak vergisi taksit ödeme takvimi şu şekilde belirlenmiştir:
Birinci taksit: 01 Mart 2020 – 03 Mayıs 2020
İkinci taksit: 01 Kasım 2020 – 30 Kasım 2020
Ancak bu sene dünya çapında yaşanan Covid-19 pandemisi ve beraberinde yaşanan zorunlu sokağa çıkma – sosyal izolasyon tedbirleri nedeniyle, emlak vergisi ödemeleri için tarih aralıkları genişletilmiştir. Bu konuda en sağlıklı bilgiyi Gelir İdaresi Başkanlığı’nın veya belediyelerin web sitelerinden ya da internet duyurularından alabilirsiniz.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here